Nöbetçi Eczaneler
Nazif Cemhan ŞEN/ÇANAKKALE, (DHA)-İSTANBUL Teknik Üniversitesi’nden Öğr. Gör. Dr. Yusuf Ziya Altıntaş, Çanakkale Deniz Savaşları’nda müttefik donanmasına karşı yürütülen savunmada, Fransız zırhlısı Bouvet’nin batışı sırasında ağır yaralı olarak sedyede yatan bir Anadolu çocuğunun ‘Bırakın, düşman gemilerinin batışını izleyeyim’ demesinin Osmanlı hizmetinde bulunan Alman bahriye subayı Hermann Lorey’in yapıtında yer aldığını söyledi. Dr. Altıntaş, Lorey’in bu bilgiyi cephedeki gözlemleriyle de tanınan Ağır Topçu Kumandanı Yarbay Heinrich Wehrle’nin raporuna dayandırdığını kaydetti.
Çanakkale Zaferi’nin 111’inci yıl dönümü kutlamaları yaklaşırken, savaşa dair yeni anılar da gün yüzüne çıkıyor. Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’u ele geçirmeyi hedefleyen müttefik donanmasına karşı yürütülen savunmada, Fransız zırhlısı Bouvet’nin batışı, savaşın en kritik anlarından biri olarak kayda geçti. İstanbul Teknik Üniversitesi Atatürk Prensipleri ve İnkılap Tarihi Kısmı’ndan Öğr. Gör. Dr. Yusuf Ziya Altıntaş, bu tarihi anlara dair birtakım detayların, o periyot Osmanlı hizmetinde bulunan Alman bahriye subayı Hermann Lorey’in yapıtında yer aldığını söyledi.
‘BU BÜYÜK SEVİNÇ, TABYALARDAKİ VATANPERVERLİK HİSSİNİ TEPEYE TAŞIMIŞTI’
Hermann Lorey’in, 1’inci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Donanması’nda, bilhassa Barbaros ve Turgut Reis zırhlılarında misyon yapan bir Alman subayı olduğunu belirten Dr. Yusuf Ziya Altıntaş, “Lorey, savaş sonrasında hazırladığı kapsamlı yapıtlarla Çanakkale deniz muharebelerini Alman perspektifinden tarihe not düşmüştür. Rapora temel teşkil eden bilgileri veren Heinrich Wehrle ise Çanakkale’de 8’inci Ağır Sahra Obüs Alayı’nın kumandanı olarak misyon yapmış bir yarbaydır. Wehrle’nin komutasındaki seyyar obüs bataryaları, düşman donanmasının boğaz içindeki hareketlerini kısıtlayarak savunmanın en tesirli ögelerinden biri olmuştur. Lorey’in aktardığına nazaran; Yarbay Wehrle, Fransız devi Bouvet’nin saat 13.50 sularında isabet alarak yalnızca 3 dakika içerisinde Çanakkale’nin sularına gömülmesini tabyalardaki askerlerin gözünden şöyle rapor etmiştir: ‘Bataryalardan sevinçler yükseldi, Allah Allah nidaları ve zafer teraneleri göklere çıkıyordu. Topçular müzik söylüyor ve oynuyorlardı’ Savaşın en dehşetli anlarında yaşanan bu büyük sevinç, tabyalardaki vatanperverlik hissini doruğa taşımıştı’ dedi. Dr. Altıntaş, Wehrle’nin raporuna yansıyan en dikkat cazibeli sahnenin, ağır yaralı halde sedyede yatan bir Anadolu çocuğunun, ‘Bırakın, düşman gemilerinin batışını izleyeyim’ demesi olduğuna dikkat çekti.
‘İTİLAF DONANMASI İÇİN TAM BİR BOZGUNLA SONUÇLANMIŞTIR’
18 Mart Deniz Zaferi yalnızca topçuların isabetli atışlarıyla değil, tıpkı vakitte Nusret Mayın Gemisi’nin 7-8 Mart gecesi Erenköy Koyu’na gizlice bıraktığı 26 mayının tesiriyle kazanıldığını hatırlatan Dr. Altıntaş, “Bouvet’nin hızlı batışı tabyalarda büyük bir cüret uyandırırken, akabinde gelen Irresistible ve Ocean zırhlılarının da batarak saf dışı kalması İtilaf donanması için tam bir bozgunla sonuçlanmıştır. Bölgede misyon yapan Alman subaylar, tabyalardaki Türk topçusunun ve mayın çizgilerinin bu muvaffakiyetini şahsen müşahede ederek raporlarına yansıtmış, yaşanan bu tarihi direnişi dünya askeri tarihine birer gözlemci olarak kaydetmişlerdir. 18 Mart akşamı tabya ve bataryalarda yankılanan ‘Allah Allah’ nidaları, kazanılan bu zaferin ve sarsılmaz savunma azminin bir nişanesi olarak tarihteki yerini almıştır” diye konuştu. (DHA)
