Nöbetçi Eczaneler
İrem BAŞDAŞ/ANTALYA, (DHA)- AKDENİZ Üniversitesi’nde (AÜ) kanser tedavisinde kullanılan ileri teknoloji CAR-T hücre tedavilerinin yerli üretimi için ‘İleri Sıhhat Araştırma Merkezi’ kuruldu. Dünyada 7 merkezde bu tedavinin uygulandığını belirten AÜ Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, “Programlanarak kanser hücrelerini maksat almasını sağlayan, bilhassa dirençli ve nükseden lösemi ve lenfoma hastalarında umut verici sonuçlar veren son derece yenilikçi bir tedavi yaklaşımıdır” dedi.
AÜ’de, kanser tedavisinde kullanılan ileri teknoloji CAR-T formülünün uygulanacağı İleri Sıhhat Araştırma Merkezi kuruldu. Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan ve Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan, basın toplantısıyla merkezi ve tedaviyi tanıttı. Prof. Dr. Özlenen Özkan, Akdeniz Üniversitesi’nin tıp alanındaki başarılarına değinerek, “Dünyanın birinci rahim nakli, Türkiye’nin birinci yüz ve çift kol nakli üzere tıp tarihinde iz bırakan başarılara imza atan Akdeniz Üniversitesi olarak bugün ülkemiz ve üniversitemiz ismine tarihi bir gelişmeyi kamuoyuyla paylaşmanın gururunu yaşıyoruz. Akdeniz Üniversitesi CAR-T ve Hücresel Tedaviler Üretim Merkezi’nin kurulumunu tamamladık. Böylelikle bu alanda memleketler arası seviyede kabul gören en yüksek kalite ve güvenlik standartlarında yerli üretim sürecini başlatıyoruz” diye konuştu.
Klinik araştırmalarda her hastanın tedavisinin kendisine özel olacağını belirten Özkan, “Bu gelişme, ileri hücresel tedaviler alanında dışa bağımlılığın azaltılması açısından da stratejik bir dönüm noktası. Merkezimiz, hematolojik kanserlerin tedavisinde geliştirilen ve yeni jenerasyon CAR-T yaklaşımları ortasında öne çıkan CD19 amaçlı Nespe-cel (AT101) programı kapsamında faaliyet gösterecek formda tasarlanmıştır. Projeye dayanaklarından ötürü Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a da çok teşekkür ederiz” dedi.
‘KANSER HÜCRELERİNİ MAKSAT ALIP YOK ETMEYE BAŞLIYOR’
Akıllı bir ilaç üzere yalnızca kanser hücreleriyle savaşacak olan hücrelerin güçlendirildiğini kaydeden Prof. Dr. Özkan, “CAR-T teknolojisi, hastaya ilişkin T hücrelerinin tekrar programlanarak kanser hücrelerini gaye almasını sağlayan, bilhassa dirençli ve nükseden lösemi ve lenfoma hastalarında umut verici sonuçlar veren, son derece yenilikçi bir tedavi yaklaşımı. Bu teknoloji bir ‘yaşayan ilaç’ yaklaşımıdır. Hastanın kendi bağışıklık hücreleri alınıyor, laboratuvar ortamında genetik olarak güçlendiriliyor ve adeta kanseri tanıyacak ‘akıllı askerler’ haline getirilerek tekrar hastaya veriliyor. Böylelikle bedenin kendi savunma sistemi, kanser hücrelerini gaye alıp yok etmeye başlıyor” sözlerini kullandı.
‘TÜRKİYE DÜNYADA 8’İNCİ MERKEZ OLDU’
Tedavinin yalnızca dünyada 7 merkezde yapılabildiğini kaydeden Özkan, “Bizim merkezimiz 8’inci merkez haline geldi. Bugün dünyada bu tedaviye erişim son derece hudutlu. ABD’de onay almış birden çok CAR-T tedavisi bulunmakla birlikte, bu ileri tedavilerin maliyeti birtakım tahlillerde 400 ila 500 bin dolar bandına ulaşabilmektedir. Bu nedenle CAR-T ve gibisi hücresel tedaviler, pek çok hasta için hala erişimi çok güç bir alan olmaya devam etmektedir. Bizler daha düşük maliyetle başlayacağız tedaviye” diye konuştu.
YERLİ ÜRETİM TEDAVİSİ OLACAK
Tedavinin ayrıntılarından bahseden AÜ Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan, “Bugün prestijiyle tüm altyapısı, ekipmanları tamamlanmış, teknoloji transferi yapılmış ve Ar-Ge için gerekli altyapı hazır hale getirilmiştir. Bu tedavi usulü bugüne kadar ülkemizde yapılmıyordu. Hastalar daha çok yurt dışına gönderiliyor ya da kanları yurt dışına gönderilerek süreç görüyordu. Burada hastanın kanı alınacak. Laboratuvar ortamında bu hücreler akıllı hücrelere dönüştürülecek, genetik olarak programlanacak, çeşitli süreçlerden geçirilecek, çoğaltılacak ve daha sonra hastaya geri verilecek. Bu yaklaşık 10 gün süren bir süreç. Bu kısım laboratuvar, yani mutfak kısmıdır. Başka kısımda ise arkadaşlarımız tedaviyi uygulayacak” dedi.
BAŞARI ORANI YÜZDE 95’İN ÜZERİNDE
Son teknolojiyle tedaviyi gerçekleştireceklerini belirten Prof. Dr. Ömer Özkan, “Tedavinin muvaffakiyet oranının yüzde 95’in üzerinde olmasını bekliyoruz. Bu binadaki laboratuvar, binanın yaklaşık yüzde 25’ini kapsıyor. Öteki kısımlarda farklı üretim ve çalışma alanları yer alacak. Bu periyotta maalesef seyri çok berbat olan kimi kanser çeşitleri için de çalışmalar yürütülecek. Örneğin beyin tümörleri üzere hastalıklar için de kısa vakit içerisinde protein transferi ve Ar-Ge çalışmalarını yapmayı planlıyoruz. Bu laboratuvarları daha da geliştirmeye devam edeceğiz” diye konuştu.
‘15 NİSAN PRESTİJİYLE BİRİNCİ TEDAVİYİ UYGULAMAYI PLANLIYORUZ’
Prof. Dr. Ömer Özkan, 5 yıllık çalışmanın bugün meyvesini verdiğini kaydederek şunları söyledi:
“5 yıllık emeğin inşallah meyvesini alacağız. Bugün prestijiyle tüm ekipmanlar yerleştirildi. 1 Nisan prestijiyle ruhsatlandırmanın tamamlanmasını, 15 Nisan prestijiyle birinci tedaviyi uygulamayı planlıyoruz. Şu anda bize en yakın merkez İsrail’de. Lakin Orta Doğu ve etraf ülkelerden de hastaların buraya gelme imkanı olacak. Günlük 4 üretim kapasitesine sahibiz ve bunun şimdilik kâfi olduğunu düşünüyoruz. Bu hücreler milyonlarca sefer çoğaltıldıktan sonra kâfi sayıya ulaştığında uygun şartlarda hastaya veriliyor. Bu tedavinin kıymetli özelliklerinden biri de hücrelerin taze olarak, dondurulmadan hastaya uygulanması. Çok az ölçüde kemoterapi gerektirir. Talep arttıkça kapasiteyi artırmayı planlıyoruz. Şu an yıllık yaklaşık 100 hastaya hizmet verebilecek durumdayız. Bu sayı 150’ye kadar çıkarılabilir.”
CAR-T YÖNTEMİ
CAR-T usulü, hastanın bağışıklık hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak güçlendirilip yine bedene verilmesiyle kanser hücrelerini gaye alan yenilikçi bir tedavi olarak tanımlanıyor. Kurulan merkezle birlikte Türkiye’de hastaların bu ileri tedavilere erişiminin artırılması ve biyoteknoloji alanında yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor. (DHA)
